Bìa amiang và không amiang đều là bìa gioăng nén, cùng dùng cắt gioăng mặt bích, nhưng khác nhau ở loại sợi, giới hạn nhiệt, khả năng chịu hoá chất và quy định sử dụng. Bài này đặt hai dòng của Charminar cạnh nhau, dòng amiang CJ và dòng không amiang HNA, bằng số liệu trên phiếu kỹ thuật của hãng, rồi chỉ ra khi nào nên đổi và đổi sang mác nào.
Bìa amiang và không amiang khác nhau ở thành phần nào?
Bìa amiang dùng sợi amiang trắng (chrysotile) làm sợi gia cường. Sợi này vừa bền, vừa chịu nhiệt, vừa giữ cao su tốt, nên một tấm bìa amiang làm được nhiều việc cùng lúc. CJ-9 của Charminar là ví dụ: sợi amiang chrysotile, sợi khoáng và cao su tự nhiên.
Bìa không amiang thay sợi amiang bằng tổ hợp sợi aramid, sợi thuỷ tinh, sợi khoáng, kết dính bằng cao su nitrile (NBR). Không loại sợi nào thay được amiang ở mọi mặt, nên dòng không amiang chia nhỏ thành nhiều mác chuyên cho từng môi chất và mức nhiệt.
Bảng so sánh bìa amiang và không amiang theo thông số
Số liệu cột amiang lấy từ trang CJ-9 và bảng mác CJ của hãng; cột không amiang lấy từ các phiếu HNA (đo ở dày 2,0 mm).
| Tiêu chí | Bìa amiang Charminar CJ | Bìa không amiang Charminar HNA |
|---|---|---|
| Sợi gia cường | Amiang chrysotile, sợi khoáng | Aramid, sợi thuỷ tinh, sợi khoáng |
| Chất kết dính | Cao su tự nhiên (CJ-9) | Cao su nitrile (NBR) |
| Tỷ trọng | 2,20 g/cm³ (CJ-9) | 1,70–2,00 g/cm³ |
| Độ nén | 6–14% (CJ-9) | 6–17% tuỳ mác |
| Độ phục hồi | > 40% (CJ-9) | > 40% đến > 50% tuỳ mác |
| Hao hụt khi nung | < 28% (CJ-9) | < 28% đến < 40% tuỳ mác |
| Độ kín với nitơ | Chưa công bố | < 0,5 đến < 1,5 cm³/phút tuỳ mác |
| Nhiệt cao nhất trong dòng | 550°C (CJ-27 OIL) | 350°C liên tục, 510°C đỉnh (HNA-400 METALLIC) |
| Áp cao nhất trong dòng | 160 kg/cm² (CJ-25 SUPER) | 160 kg/cm² (HNA-400 METALLIC) |
| Mác chuyên axit | CJ-29 ACID: 210°C, 150 kg/cm² | HNA-ACID: 150°C liên tục, 60 kg/cm² |
| Quy định | Bị hạn chế ở nhiều nước | Không vướng quy định về amiang |
| Cắt, lắp, thải bỏ | Cần hạn chế bụi, thu gom theo quy định | Như vật liệu kỹ thuật thông thường |
Bìa amiang và không amiang: loại nào chịu nhiệt, chịu áp tốt hơn?
Về nhiệt, dòng amiang vẫn giữ lợi thế ở đầu cao. CJ-27 OIL ghi 550°C và CJ-23 EXTRA ghi 450°C, trong khi mức liên tục cao nhất của dòng HNA là 350°C. Mức đỉnh của HNA-400 METALLIC lên tới 510°C, nhưng mức đỉnh chỉ chịu được trong thời gian ngắn.
Về áp, hai dòng ngang nhau ở đầu cao: cả CJ-25 SUPER và HNA-400 METALLIC đều ghi 160 kg/cm². Ở tầm phổ thông, bìa không amiang lại chịu áp cao hơn: HNA-200 ghi 100 kg/cm², còn CJ-9 ghi 35 bar (khoảng 36 kg/cm²). Về độ phục hồi và độ kín, dòng HNA có số liệu công bố rõ hơn và phần lớn các mác đạt phục hồi trên 50%.
Về hoá chất, mỗi bên có mác chuyên. Cần lưu ý CJ-29 ACID không phải mác cao cấp nhất dòng CJ: nó đổi chịu nhiệt lấy kháng axit và chỉ chịu 210°C, nên không đưa vào đường hơi nóng.
Bìa amiang và không amiang: quy định và an toàn khi thao tác
Amiang trắng bị hạn chế ở nhiều nước do rủi ro sức khoẻ khi hít phải bụi sợi. Mức hạn chế khác nhau theo quốc gia, ngành và dự án, nên người mua tự kiểm tra quy định áp dụng cho công trình của mình. Hàng xuất khẩu và dự án có chủ đầu tư nước ngoài thường ghi rõ yêu cầu không amiang.
Khi còn dùng bìa amiang, nên cắt bằng dao thay vì máy mài, hạn chế tạo bụi, dùng bảo hộ hô hấp và thu gom phế liệu theo quy định. Bìa không amiang không cần các bước này.
Bìa amiang và không amiang: khi nào nên đổi?
- Bắt buộc đổi: dự án, chủ đầu tư, khách hàng xuất khẩu hoặc quy định ngành cấm amiang.
- Nên đổi: mối nối nhiệt dưới 350°C, nơi đã có mác HNA đáp ứng đủ nhiệt, áp và môi chất; đổi sớm giúp thống nhất vật tư khi quy định siết lại.
- Cân nhắc kỹ: đường chạy liên tục trên 350°C như dầu nóng hoặc hơi quá nhiệt. Ở đây mác HNA chưa có mức liên tục tương đương CJ-27 OIL hay CJ-23 EXTRA, cần xem lại điều kiện thật và có thể phải chuyển sang loại vật liệu gioăng khác.
Khi đổi, nên làm theo từng đợt dừng máy, ghi mác mới vào sổ vật tư của từng mối nối và đánh dấu tấm trong kho. Đừng nhận dạng bìa bằng màu: CJ-27 OIL (amiang) và HNA-200 CJ (không amiang) đều màu xanh lá, nên nhầm tấm là chuyện dễ xảy ra nếu kho chỉ nhìn màu. Hãy đối chiếu mã hàng trên phiếu giao hàng và hồ sơ CO/CQ của lô trước khi cắt, rồi ghi mã lên phần tấm còn lại.
Đổi mác bìa amiang và không amiang tương đương thế nào?
Bảng dưới ghép mỗi mác CJ với mác HNA gần nhất theo môi chất và giới hạn. “Gần nhất” không có nghĩa là bằng nhau: cột cuối chỉ ra chỗ mác thay thế yếu hơn.
| Mác amiang | Giới hạn | Mác không amiang gần nhất | Giới hạn | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| CJ-9 | 350°C, 35 bar | HNA-200 | 220°C liên tục, 300°C đỉnh, 100 kg/cm² | Áp cao hơn, nhiệt liên tục thấp hơn |
| CJ-23 EXTRA | 450°C, 80 kg/cm² | HNA-700 | 350°C liên tục, 450°C đỉnh, 100 kg/cm² | Đường liên tục trên 350°C cần xem lại |
| CJ-27 OIL | 550°C, 150 kg/cm² | HNA-400 METALLIC | 350°C liên tục, 510°C đỉnh, 160 kg/cm² | Nhiệt liên tục thấp hơn nhiều |
| CJ-29 ACID | 210°C, 150 kg/cm² | HNA-ACID | 150°C liên tục, 200°C đỉnh, 60 kg/cm² | Áp thấp hơn nhiều; axit nitric có thể dùng HNA-600 |
| CJ-25 SUPER | 400°C liên tục, 160 kg/cm² | HNA-400 METALLIC | 350°C liên tục, 160 kg/cm² | Cùng có lõi lưới, nhiệt liên tục thấp hơn 50°C |
Xem đủ hai dòng trong danh mục bìa amiang Charminar và bìa không amiang Charminar HNA. Các cặp hay được hỏi nhất là CJ-27 OIL với HNA-400 METALLIC, và CJ-29 ACID với HNA-ACID.
Trần Quyết nhập và phân phối cả hai dòng tại Việt Nam, bán tấm nguyên khổ, cắt lẻ và cắt gioăng theo bản vẽ, CO/CQ theo lô hàng. Giá theo độ dày và số lượng, báo giá trong ngày qua trang liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Bìa không amiang có thay hoàn toàn được bìa amiang không?
Ở phần lớn mối nối dưới 350°C thì được, và nhiều mác HNA còn chịu áp cao hơn mác CJ tương ứng. Riêng đường chạy liên tục trên 350°C, chưa có mác HNA nào đạt mức của CJ-27 OIL (550°C) hay CJ-23 EXTRA (450°C).
Đổi sang bìa không amiang có phải đổi độ dày không?
Thường giữ nguyên độ dày đang dùng nếu mặt bích vẫn kín tốt. Khi đổi, nên kiểm tra lại lực siết bulông theo hướng dẫn cho mác mới, vì độ nén và độ phục hồi hai dòng khác nhau.
Bìa amiang có an toàn không?
Rủi ro chủ yếu nằm ở bụi sợi sinh ra khi cắt, mài hoặc cạo gioăng cũ. Amiang trắng bị hạn chế ở nhiều nước; nếu còn dùng, cần hạn chế bụi, dùng bảo hộ và thu gom phế liệu theo quy định. Dự án cấm amiang thì chuyển sang mác HNA tương đương.
Bìa amiang có rẻ hơn bìa không amiang không?
Không có quy luật chung, giá phụ thuộc mác, độ dày và số lượng. Gửi mác đang dùng để nhận báo giá trong ngày cho cả mác CJ và mác HNA tương đương.
